01/03/2017– Blogs of Prof. John Vu, Carnegie Mellon University –
This article is translated into Vietnamese by Ngo Trung Viet with the English
originals followed.
Tuần trước, tôi tham dự một cuộc hội nghị công nghệ tại Detroit,
cựu “thủ đô ô tô của thế giới.” Qua một trăm năm, Henry Ford xây dựng đế chế ô
tô của mình ở đây với khái niệm về dây chuyền lắp ráp và sản xuất số lớn. Trong
“thời đại vàng” này của cách mạng công nghiệp, nhiều công ti ô tô và cơ xưởng
đã được tạo ra, điều đưa tới nhu cầu cao về công nhân lao động. Nhiều nông dân
bỏ nông trại, chuyển tới các thành phố để tìm việc làm tốt hơn. Nhu cầu về công
nhân lao động tiếp tục dâng lên, và nhiều công ti phải “nhập khẩu” công nhân
lao động từ châu Âu. Giữa năm 1900 và 1930, số công nhân đã tăng vọt từ 300,00
lên trên 1.8 triệu. Việc dâng lên của ô tô yêu cầu nhiều xây dựng hơn để có vận
tải tốt hơn ở Mĩ, điều dẫn tới việc thiếu hụt lao động khác về công nhân xây đường,
xa lộ, đường cao tốc và các kết cấu nền khác. Khi công nhân lao động châu Âu di
cư sang Mĩ vì việc làm tốt hơn, cuộc sống tốt hơn, nền kinh tế bùng phát với
nhiều việc làm hơn và thịnh vượng.
Trong bốn mươi năm, mọi thứ đã thay đổi. Xe hơi của Đức và Nhật
bắt đầu cạnh tranh thành công với xe hơi của Mĩ. Để vẫn còn tính cạnh tranh,
nhiều công ti phải giảm chi phí xây dựng xe hơi bằng việc chuyển cơ xưởng sang
các nước có chi phí thấp hơn như Trung Quốc, Ấn Độ hay Thái Lan, v.v. Công nhân
có việc làm trong cơ xưởng ô tô đột nhiên biết rằng họ không còn có việc làm nữa.
Tuy nhiên, cạnh tranh trong thị trường ô tô là dữ dội, nhiều công ti chậm thay
đổi và không thể cạnh tranh được đã phải nộp đơn xin phá sản. Từ trên hai mươi
công ti ô tô trong quá khứ, giờ Detroit chỉ có ba công ti còn sống sót – GM, Ford,
và Chrysler. Thành phố phát đạt đột nhiên rơi vào sút giảm. Công nhân cơ xưởng
bị choáng vì chuẩn sống của họ biến mất cùng việc làm của họ. Hàng trăm nghìn
công nhân cơ xưởng mất việc làm của họ chỉ trong vài năm ngắn ngủi.
Tuần trước, khi tôi lái xe qua thành phố này, tôi thấy nhiều toà
nhà trống rỗng không có người ở và nhiều nhà rao bán mà không có người mua. Bạn
tôi người đi cùng với tôi than: “Nó là thành phố buồn, ngoại trừ khu trung tâm,
mọi nơi đều có vẻ giống như chỗ bỏ hoang.” Tôi bảo anh ấy: “Điều đã xảy ra ở
đây chỉ là bắt đầu, chúng ta sẽ thấy cùng điều này xảy ra ở các nước khác khi tự
động và robot đang lấy đi nhiều việc làm của mọi người.”
Trong cuộc hội nghị về công nghệ thông tin, nhiều nhà khoa học
chia sẻ nghiên cứu của họ về những công nghệ mới như “Học sâu;” “Big Data;”
“Internet mọi vật;” “Thực tại ảo và thực tại gia tăng,” v.v. Nhưng tôi quan tâm
tói các bài trình bày về việc làm mà có thể bị ảnh hưởng bởi công nghệ.
Diễn giả chính, một nhà kinh tế nổi tiếng, nói với thính giả rằng ông ấy tin
robot và tự động có thể thay thế quãng 47% việc làm của Mĩ trong mười năm,
nhưng 82% việc làm ở các nước khác, chủ yếu là việc làm lao động, sẽ có nguy cơ
cao hơn và có thể mất đi trong năm năm nữa. Ông ấy hỏi: “Vì chỗ làm việc của
tương lai gần sẽ khác xa với tình trạng hiện tại. Bao nhiêu người đang làm các
bước chuẩn bị cho thay đổi không tránh khỏi này? Bao nhiêu người biết về cuộc
khủng hoảng “sắp xảy ra” này? Bao nhiêu người lãnh đạo đang chuẩn bị cho thảm
hoạ này ở nước họ?”
Trong nhiều năm, tôi đã viết về toàn cầu hoá, khoán ngoài, công
nghệ mới nổi lên, và cách những yếu tố này có thể tác động lên mọi ngành công
nghiệp và các nước. Việc làm truyền thống nơi công nhân có thể làm việc trong cả
đời học giờ mất rồi. Mọi công nhân đều phải học cách thích nghi với nền kinh tế
toàn cầu đang tiến hoá vì nó sẽ xảy ra rất chóng. Điều quan trọng là mọi người
phải liên tục học kĩ năng mới để đảm bảo an ninh cho nghề nghiệp của họ vì
không có việc làm an ninh nữa.
Sau khi quay lại Carnegie Mellon, tôi kể cho sinh viên của tôi về
trải nghiệm của tôi ở Detroit và cuộc hội nghị: “Trong khi vào đại học và kiếm
mảnh bằng là quan trọng, nhưng sự kiện là phần lớn việc học của các em sẽ xảy
ra trong khi các em đang làm việc trên một việc làm. Là sinh viên, các em phải
học “Cách học nhanh” và phát triển thói quen “Học cả đời” nếu các em muốn giữ
được việc làm của các em. Cho dù có việc làm tốt, các em sẽ cần liên tục học kĩ
năng mới bằng việc ghi danh vào Các môn học trực tuyến mở cho đại chúng Massive
Open Online Courses (MOOCs). Phần lớn các em đều là sinh viên kĩ thuật nhưng đừng
giới hạn bản thân các em và lĩnh vực này. Các em cần mở với những ý tưởng mới
và tham gia vào các dự án đa dạng, tìm ra cơ hội để học cái gì đó mới. Người
thành công bao giờ cũng cố gắng gặp gỡ và làm bạn với người khác giỏi hơn và
thông minh hơn để học những kĩ năng mới, xây dựng tri thức, và tìm cơ hội mới.
Vấn đề tuỳ ở các em tiếp tục phát triển chuyên nghiệp của các em và chuẩn bị
cho bản thân các em về chỗ làm việc của ngày mai. Không thành vấn đề liệu việc
làm của các em có thể được tự động hoá hoàn toàn hay không, chỗ làm việc bao giờ
cũng thay đổi, và gần như mọi việc làm ở mọi ngành công nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.
Mọi kĩ năng mà các em có sẽ sớm trở thành lỗi thời, cho nên các em cần phát triển
những kĩ năng mới mà sẽ để cho các em thăng tiến và đạt tới mục đích của các
em.”
-------------------------------------------------------------
Giáo sư John Vu, một người Mỹ gốc Việt, là một nhà khoa học nổi
tiếng nước Mỹ thuộc trong Top 10 những người sáng tạo nhất thế giới. Ông từng
là Phó Chủ tịch của Boeing. Sau khi rời Boeing, GS John Vu hiện là viện trưởng
Viện Công Nghệ Sinh Học ÐH Carnegie Mellon. Ông là dịch giả/tác giả bộ sách
Hành Trình về Phương Ðông, Ðường Mây Qua Xứ Tuyết, Ngọc Sáng Hoa Sen, Trên Ðỉnh
Tuyết Sơn,… và cuốn mới nhất 2016 là Khởi Hành.
-------------------------------------------------------------
—English version—
The Changing world
Last week, I attended a technology conference in Detroit, the
former “Automobile Capital of the world.” Over a hundred years ago, Henry Ford
built his automobile empire here with the concept of the assembly line and mass
production. In this “golden age” of the industrial revolution, many automobile
companies and factories were created that led to high demands for labor
workers. Many farmers abandoned their farms, moved to the cities for better
jobs. The demand for labor workers continued to rise, and many companies had to
“Import” labor workers from Europe. Between 1900 and 1930, the workers’
population soared from 300,00 to over 1.8 million. The rise of the automobile
required more constructions for better transportation in the U.S. which led to
another labor shortage of workers to build roads, highways, freeways and other
infrastructures. As European labor workers immigrated to the U.S. for better
jobs, better lives, the economy exploded with more jobs and prosperity.
Forty years ago, everything changed. German and Japanese cars
began to compete successfully with American cars. To remain competitive, many
companies had to reduce their cost of building cars by moving factories to
lower-cost countries such as China, India or Thailand, etc. Workers who had jobs
in automobile factory suddenly learned that they no longer have jobs. However,
competition in the automobile market was fierce, many companies that were slow
to change and could not compete had to file for bankruptcy. From over twenty
automobile companies in the past, now Detroit has only three that survive – GM,
Ford, and Chrysler. The thriving city suddenly fell into decline. Factory
workers were in shock as their standard of living disappeared with their jobs.
Hundred thousands of factory workers lost their job in just a few short years.
Last week, as I drove through the city, I saw many empty
buildings with no occupation and many houses for sale with no buyers. My
friends who traveled with me lamented: “It is a sad city, except downtown,
everywhere look like an abandoned places.” I told him: “What happened here is
only the beginning, we will see the same thing happen in other countries when
automation and robots are taking more jobs from people.”
In the Information Technology conference, many scientists share
their research on new technologies such as “Deep learning;” “Big Data;” “The
Internet of Things;” “Virtual Reality and Augmented Reality,” etc. But I was
interested in the presentations about jobs that could be impacted by
technology. The main speaker, a well-known economist, told the audiences
that he believed robots and automation could replace about 47% of U.S.
jobs in ten years, but 82% of jobs in other countries, mostly labor jobs,
will be at higher risk and could be gone in another five years. He asked:
“Since the workplace of the near future will be far different from its current
state. How many people are taking steps to prepare for the inevitable change?
How many people know about this “soon to happen” crisis? How many leaders are
preparing for this disaster in their country?”
For many years, I have written about globalization, outsourcing,
emerging technologies, and how these factors can impact all industries and
countries. The traditional job where workers can work for their entire life is
gone. All workers must learn how to adapt to the evolving global economy
because it will happen very fast. It is important that people must continue to
learn new skills to secure their career because there is no secure job anymore.
After came back to Carnegie Mellon, I told my students about my
experience in Detroit and the conference: “While going to college and earning a
degree is important, but the fact is most of your learning will happen while
you are working on a job. As students, you must learn “How to learn fast” and
develop a “Lifelong learning” habit if you want to keep your job. Even having a
good job, you will need to continue to learn new skills by enrolling in Massive
Open Online Courses (MOOCs). Most of you are technical students but do not limit
yourselves to this field. You need to be open to new ideas and participate in
various projects, to find an opportunity to learn something new. Successful
people always try to meet and befriend with other better and smarter people to
learn new skills, building knowledge, and finding new opportunities. It is up
to you to continue your professional development and prepare yourself for the
workplace of tomorrow. It does not matter whether or not your job can be
completely automated, the working place is always changing, and almost every
job in every industry will be affected. Every skill that you have will soon
become obsolete, so you need to develop new skills that will let you advance
and achieve your goals.”